Wat betekent co-ouderschap eigenlijk?
Co-ouderschap betekent dat je na een scheiding de zorg voor je kinderen ongeveer gelijk verdeelt met de andere ouder. De kinderen wonen een deel van de tijd bij jou en een deel bij je ex, en jullie doen allebei het gewone werk: brood smeren, de gymtas niet vergeten, naar het tienminutengesprek, luizen kammen op zondagavond.
Het woord co-ouderschap staat niet in de wet. Het is een begrip uit de praktijk. Een vaste betekenis heeft het wel bij de Belastingdienst, voor de toeslagen: daar is sprake van co-ouderschap als de zorg over het jaar ongeveer gelijk verdeeld is en je kind per kalenderjaar minstens 156 dagen bij elke ouder woont. Wat dat voor jouw toeslagen betekent, hangt af van je eigen situatie. Kijk daarvoor op de uitleg over co-ouderschap en toeslagen van de Belastingdienst.
In gesprekken op het schoolplein zeggen mensen ook co-ouderschap als de verdeling niet precies half om half is. Voor je dagelijks leven maakt dat weinig uit. Je leeft een deel van de tijd als ouder met een vol huis en een deel van de tijd alleen. Juist dat tweede deel is waar een nieuw liefdesleven kan beginnen.
Hoe ziet een week in co-ouderschap eruit?
Veel co-ouders werken met een vast schema. Het bekendste is week-op-week-af: de kinderen zijn de ene week bij jou, de andere week bij de andere ouder, met een wissel op vrijdag na school of op maandagochtend. Anderen kiezen kortere blokken, zoals het 2-2-3-schema, zodat jonge kinderen geen hele week zonder een van hun ouders zijn. Een overzicht van die schema’s met voor- en nadelen vind je op onze pagina met voorbeelden van een omgangsregeling.
Welk schema het ook is, het geeft je leven twee standen. In je kinderweek draait alles om hen: fietsen naar school, voetbaltraining op woensdag, eten om zes uur, voorlezen, en daarna ben je eerlijk gezegd kapot. Je hebt weinig ruimte en weinig zin om ’s avonds nog met iemand af te spreken.
In je vrije week is het ineens stil. Geen jassen in de gang, geen ruzie over de afstandsbediening. Die eerste vrijdagavond na de wissel kan heerlijk voelen, en soms ook vreemd leeg. Het helpt om die twee standen te zien voor wat ze zijn: niet een leven dat half mislukt, maar een ritme waarmee je kunt plannen.
Wat doe je met de weken zonder je kinderen?
Er zijn twee valkuilen. De eerste is de vrije week zo volproppen dat je maandagochtend uitgeput aan je kinderweek begint. De tweede is op de bank blijven hangen tot de kinderen terug zijn, omdat je leven zonder hen nog niet echt van jou voelt.
Wat vaak beter werkt: geef je vrije week een paar vaste ankers. Een avond voor iets wat je alleen doet, zoals sporten of een cursus. Een avond met vrienden. En als je eraan toe bent, een avond of middag om iemand te leren kennen. Zo groeit er naast je ouderschap een eigen leven dat niet alleen bestaat uit wachten op de wissel. Zoek je inspiratie voor dingen om te doen, ook met andere ouders, kijk dan bij uitjes als alleenstaande ouder.
Kun je goed daten als je co-ouder bent?
Ja, en je ritme helpt je daarbij meer dan je denkt. Je weet weken vooruit wanneer je vrij bent. Je hoeft geen oppas te regelen en je hoeft niet om half tien naar huis omdat de babysitter moet gaan. Een eerste date op dinsdagavond, een tweede op zaterdagmiddag in het park: in je vrije week kan dat gewoon.
Het lastige zit in de kinderweek. Daar is weinig ruimte, en een nieuwe relatie moet daarmee om kunnen gaan. Zeg dat vroeg en zonder omwegen: “Ik heb mijn kinderen om de week, dan ben ik echt druk.” Wie daar ontspannen op reageert, snapt hoe jouw leven eruitziet. Een appje of kort belletje in je drukke week houdt het contact warm zonder dat het voelt als een extra taak.
Meer tips over de eerste dates als ouder lees je op de pagina over daten met kinderen.
Hoe stem je twee zorgschema’s op elkaar af?
Date je met iemand die ook kinderen heeft, dan heb je niet één schema maar twee. Dat bepaalt meer dan je zou denken. Stel: jij hebt je kinderen in de even weken en de ander ook. Dan zijn jullie in dezelfde weken vrij en heb je samen veel ruimte. Heeft de ander de kinderen juist in de oneven weken, dan valt jouw vrije week precies samen met haar of zijn drukke week. Dan zien jullie elkaar vooral op losse avonden, en dat kan prima werken, maar het vraagt meer creativiteit.
Leg je agenda’s daarom vroeg naast elkaar, liefst nog voor je verliefd bent. Kijk naar de gewone weken, maar ook naar de schoolvakanties en de feestdagen, want daar wijken schema’s vaak af.
In PAM doet de Zorgkalender dat werk voor je. Je vult je zorgschema in een paar seconden in, met automatisch invullen voor om de week, weekenden en vakanties. PAM legt jouw schema naast dat van de ander en laat de compatibiliteit van jullie zorgschema’s zien, met de periodes die samenvallen en de mogelijke tijd samen: de dagen waarop jullie allebei vrij zijn. Je weet het dus al voordat je begint te praten.
Moet je je ex vertellen dat je weer datet?
Je hoeft je ex niet over elke date te vertellen. Je liefdesleven is van jou. Het wordt anders zodra iemand een rol gaat spelen in het leven van je kinderen. Hoor je ex van je zoon van negen dat er een nieuwe vriend of vriendin aan tafel zat, dan begint dat met wantrouwen. Vertel het liever zelf, rustig en kort, voordat je kinderen de nieuwe partner ontmoeten.
Wil je een keer ruilen om naar een bruiloft of een weekendje weg te gaan, vraag het dan op tijd en bied iets terug. Gooi afspraken die jullie samen hebben gemaakt, bijvoorbeeld in het ouderschapsplan, niet ineens om omdat je een date hebt. Je ex blijft je co-ouder, ook als je allebei verder gaat. Hoe je een nieuwe partner stap voor stap voorstelt aan je kinderen, lees je bij een nieuwe relatie met kinderen.
Waar ontmoet je iemand die jouw ritme snapt?
Het makkelijkst gaat het met iemand die weet wat een wisselvrijdag is, of in elk geval openstaat voor het leven met een ouder. Daarvoor is PAM gemaakt: een sociaal netwerk en datingapp voor alleenstaande en gescheiden ouders, en voor mensen zonder kinderen die dat leven begrijpen. Naast de Zorgkalender meet PAM Match jullie compatibiliteit op 17 dimensies, en met FacePAM zie je wanneer je de deur uit gaat welke leden in de buurt het ook hebben aangezet, zodat je elkaar gewoon in het echt ontmoet.
Wil je weten hoe PAM verder werkt, lees dan meer over de dating app voor alleenstaande ouders.
Word lid van PAM →Veelgestelde vragen
- Wat is de betekenis van co-ouderschap?
- Co-ouderschap betekent dat gescheiden ouders de zorg voor hun kinderen ongeveer gelijk verdelen, zodat de kinderen bij allebei wonen. Het woord staat niet in de wet. De Belastingdienst gebruikt het voor toeslagen als het kind per kalenderjaar minstens 156 dagen bij elke ouder woont.
- Hoeveel dagen moet een kind bij elke ouder zijn voor co-ouderschap?
- Voor de toeslagen hanteert de Belastingdienst minstens 156 dagen per kalenderjaar bij elke ouder, bij een ongeveer gelijke verdeling van de zorg. Wat dat voor jouw toeslagen betekent, lees je op de pagina over co-ouderschap van de Belastingdienst.
- Wanneer vertel ik mijn kinderen over een nieuwe relatie?
- Veel ouders wachten tot de relatie stabiel voelt en ze zeker weten dat de ander blijft. Vertel het daarna eerst je ex, zodat je kinderen niet degene zijn die het nieuws overbrengen. Neem bij de eerste ontmoeting de tijd en houd het licht, bijvoorbeeld een wandeling of een ijsje.
- Kan ik daten in de week dat mijn kinderen bij mij zijn?
- Dat kan, maar de meeste co-ouders houden hun kinderweek rustig en plannen dates in hun vrije week. In de drukke week houd je het contact warm met een appje of een kort telefoontje. Zeg vanaf het begin eerlijk hoe je ritme werkt.
- Hoe weet ik of ons zorgschema bij elkaar past?
- Leg beide schema’s naast elkaar, inclusief schoolvakanties en feestdagen, en kijk welke dagen jullie allebei vrij zijn. In PAM doet de Zorgkalender dat automatisch: hij vergelijkt jullie zorgschema’s en toont de mogelijke tijd samen, nog voordat jullie gaan praten.