Wat zegt de Belgische wet over de verblijfsregeling?
De basis staat in artikel 374, paragraaf 2, van het Burgerlijk Wetboek, zoals gewijzigd door de wet van 18 juli 2006. Oefenen jullie samen het ouderlijk gezag uit en raken jullie het niet eens over het verblijf van de kinderen, dan onderzoekt de rechtbank bij voorrang, op verzoek van minstens één ouder, de mogelijkheid van een gelijkmatig verdeelde huisvesting. Je leest de volledige tekst in het Belgisch Staatsblad (eJustice).
Wat betekent dat concreet?
- Zijn jullie het samen eens, dan homologeert de rechtbank jullie akkoord, tenzij het kennelijk strijdig is met het belang van het kind.
- De rechtbank kan beslissen tot een ongelijk verdeeld verblijf als ze vindt dat een gelijke verdeling niet de meest passende oplossing is. Die beslissing moet ze dan bijzonder motiveren.
- Bevoegd is de familierechtbank. Die kan de procedure schorsen zodat jullie eerst een bemiddeling kunnen proberen.
In Vlaanderen hoor je voor de gelijk verdeelde regeling vaak het woord bilocatie. Het is een voorrang bij het onderzoek, geen automatisch recht op de helft van de tijd.
Kiest de rechter altijd voor een gelijk verdeelde huisvesting?
Nee. De rechter kijkt naar de concrete situatie van het kind. Elementen die vaak meespelen: de afstand tussen de woningen, de beschikbaarheid van elke ouder, de heel jonge leeftijd van een kind en, als het kind oud genoeg is, ook zijn of haar mening. Twee huizen in Berchem en Borgerhout zijn iets anders dan Antwerpen en Hasselt.
Elk dossier is anders. Wil je weten wat in jullie situatie haalbaar is, dan zijn een advocaat familierecht of een erkende familiale bemiddelaar de juiste aanspreekpunten. Deze pagina geeft houvast, geen juridisch advies op maat.
Welke verblijfsregeling past bij jonge kinderen?
De vraag naar een verblijfsregeling voor jonge kinderen komt het vaakst terug. Kleine kinderen hebben een ander tijdsbesef: een week is voor een peuter erg lang. Daarom kiezen veel ouders bij jonge kinderen voor kortere periodes en meer wissels, zeker als ze dicht bij elkaar wonen.
Verblijfsregeling voor een kind van 2 jaar: de 2-2-3-regeling
- Hoe het werkt: twee dagen bij de ene ouder, twee bij de andere, dan drie dagen, en de week erna draait het om.
- Voordeel: je kind is nooit langer dan drie dagen weg bij een van jullie, wat goed past bij de leefwereld van een peuter.
- Let op: veel wissels betekent veel tassen, knuffels en afspraken met de opvang. Het vraagt een vlotte communicatie en woningen dicht bij elkaar, liefst in dezelfde gemeente.
Verblijfsregeling voor een kind van 3 jaar: de 5-2-2-5-regeling
- Hoe het werkt: elke ouder heeft vaste weekdagen, bijvoorbeeld maandag en dinsdag voor de een, woensdag en donderdag voor de ander. De weekends wisselen af.
- Voordeel: in België mag een kind vanaf 2,5 jaar naar de kleuterschool. Met vaste dagen weet je kleuter wie hem ophaalt, en de woensdagnamiddag valt altijd bij dezelfde ouder.
- Let op: vijf dagen aan een stuk kan voor sommige driejarigen nog lang zijn. Een kort telefoontje of een vaste avond ertussen helpt.
Welke regeling werkt voor schoolkinderen en tieners?
Week om week
- Hoe het werkt: een volledige week bij elke ouder, met een vaste wissel, vaak op vrijdag na school of op maandagochtend.
- Voordeel: weinig overgangen en rust voor kinderen in de lagere school of het middelbaar, die hun eigen agenda met sport en vrienden hebben.
- Let op: voor kleuters is zeven dagen zonder een ouder vaak te lang. Bij tieners hou je best rekening met hun mening en hun ritme.
Om het weekend plus de woensdagnamiddag
- Hoe het werkt: een ongelijk verdeeld verblijf, met een hoofdverblijf bij de ene ouder en een secundair verblijf bij de andere, vaak aangevuld met een avond in de week.
- Voordeel: één vaste thuisbasis, handig als de huizen ver uit elkaar liggen of de werkuren van een ouder heel zwaar zijn.
- Let op: de ouder met het secundaire verblijf mag niet de weekendouder worden. Een vaste belavond houdt het contact warm.
De schoolvakanties verdelen
- Hoe het werkt: los van het ritme tijdens het schooljaar verdelen veel ouders de herfst-, kerst-, krokus-, paas- en zomervakantie in twee, met een jaarlijkse wissel voor Kerstmis.
- Voordeel: iedereen krijgt lange periodes met de kinderen, voor een week aan zee of in de Ardennen.
- Let op: leg de wisselmomenten zwart op wit vast. Woont een van jullie in Brussel, controleer dan welke vakantiekalender de school volgt.
Hoe verlopen bemiddeling en de familierechtbank?
Bij een familiale bemiddeling zoeken jullie samen een akkoord, met een neutrale derde die niet in jullie plaats beslist. Dat kan voor elke procedure of tijdens de procedure, want de familierechtbank kan de zaak schorsen om jullie de kans te geven. Het akkoord dat jullie bereiken, gaat daarna ter homologatie naar de rechtbank.
Een goede regeling beschrijft minstens het ritme, het uur en de plaats van de wissel (vaak de schoolpoort), de verdeling van de vakanties, de buitengewone kosten en hoe jullie elkaar op de hoogte houden over school en gezondheid. Hoe concreter, hoe minder discussie later. Een regeling mag ook meegroeien: wat werkt voor een tweejarige, past zelden nog voor een kind van tien.
Vragen over het Groeipakket of de belastingen hangen af van jullie situatie en worden hier niet uitgewerkt. Kijk daarvoor op groeipakket.be of neem contact op met je uitbetaler.
Hoe vul je je verblijfsregeling in op PAM?
Elke verblijfsregeling bepaalt ook wanneer jij tijd hebt voor jezelf. PAM is een sociaal netwerk en datingapp voor alleenstaande, gescheiden en co-ouders. In de Zorgkalender vul je je ritme in een paar seconden in dankzij het automatisch invullen. PAM vergelijkt het met dat van de ander en toont de dagen waarop jullie allebei vrij zijn, nog voor jullie elkaar een bericht sturen. Wil je weten hoe bilocatie in de praktijk loopt, lees dan onze pagina over co-ouderschap in België. Over daten met kinderen gaat onze pagina daten als alleenstaande ouder, en de app ontdek je via de startpagina van PAM.
Word lid van PAM →Veelgestelde vragen
- Is bilocatie verplicht in België?
- Nee. Artikel 374 van het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat de familierechtbank een gelijkmatig verdeelde huisvesting bij voorrang onderzoekt als minstens één ouder erom vraagt. De rechtbank kan toch kiezen voor een ongelijk verdeeld verblijf, maar moet dat dan bijzonder motiveren.
- Welke verblijfsregeling is geschikt voor een kind van 2 jaar?
- Bij peuters kiezen veel ouders voor korte periodes, zoals de 2-2-3-regeling, zodat het kind nooit lang weg is bij een van beiden. Dat werkt vooral als jullie dicht bij elkaar wonen. Een advocaat of bemiddelaar kan helpen om de regeling af te stemmen op jullie situatie.
- Wat is een goede verblijfsregeling voor een kind van 3 jaar?
- Rond de start van de kleuterschool werkt een regeling met vaste weekdagen, zoals 5-2-2-5, vaak goed. Je kleuter weet dan wie hem ophaalt en de woensdagnamiddag valt altijd bij dezelfde ouder. Hou in de gaten of vijf dagen aan een stuk niet te lang is.
- Wat moet er in een akkoord over de verblijfsregeling staan?
- Minstens het ritme, het uur en de plaats van de wissel, de verdeling van de schoolvakanties, de buitengewone kosten en hoe jullie elkaar informeren over school en gezondheid. De rechtbank homologeert het akkoord, tenzij het kennelijk strijdig is met het belang van het kind.
- Kan een verblijfsregeling later nog veranderen?
- Ja. Jullie kunnen de regeling samen aanpassen, bijvoorbeeld via bemiddeling, of opnieuw naar de familierechtbank stappen als er nieuwe omstandigheden zijn, zoals een verhuis. Veel ouders passen het ritme aan wanneer de kinderen naar de lagere of middelbare school gaan.